مهرورزي

پیامبراعظم ( ص ) رسول مهرورزی و مردم داری

mehrvarzy — Thu, 19 Apr 2007 13:42:18 GMT

رکن اساسی هر جامعه و حکومتی مردم است و نقش اساسی را نیز مردم ایفا می کنند. مهرورزی و پشتیبانی مردم از حکومت، پایه های آن را تحکیم می بخشد و برعکس، نارضایتی و عدم مهرورزی با مردم پایه های نظام اسلامی را متزلزل می سازد. بر این اساس، سیاست اصلی رهبران دینی ملتها، مهرورزی و مردم داری، پیوند واقعی با آنها، جلب محبت و اعتماد مردم و رفع مشکلات و برنامه ریزی صحیح و اصولی برای بهینه سازی زندگی مادی و معنوی آنهاست. قرآن کریم پیامبراکرم(ص) و پیروان آن حضرت را با وصف مهربانی و رحمت و عطوفت نسبت به یکدیگر معرفی می کند و وظیفه مسلمانان است که به این کمال خود را متصف و به آن حضرت و کسانی که با او هستند تأسی کنند:
«محمد رسول خدا، و کسانی که با اویند... میان خود مهربانند»(1)
رفتار پیامبر با مردم اعم از مؤمن و کافر از موضع شفقت و دلسوزی خالصانه بود. او مشرکان را بیمارانی می دانست که نیازمند معالجه و مداوا هستند که در نظر او مؤمنان نیز همواره محتاج مراقبت حکیمانه به منظور رشد ایمان و سلوکشان می باشند. بدین جهت، پیامبر(ص) درصدد ایجاد ارتباط صمیمی و طرح دوستی خالصانه با آنان بود، شفقت بر منحرفان در جهت آماده کردن آنان برای پذیرش دعوت و دوستی عمیق با مؤمنان بود. رسول خدا(ص) می فرماید: «خوشا به حال آن کس که براساس اطاعت خدا با مردم الفت می گیرد و با او الفت می گیرند.» (2)
امام خمینی(ره) نیز به مردم مهر می ورزید و رابطه بسیار دوستانه و صمیمی داشت و معتقد بود: «مردم، مردم خوبی هستند، ما از مردم تشکر باید بکنیم. ما همه مرهون آنها هستیم...(3) همان طور که شیوه ائمه ما و اولیای خدا و انبیای خدا ]این [بوده است که ... با حسن معاشرت و با رفتار انسانی و الهی ]با مردم [رفتار می کردند (4) پیغمبراسلام(ص) با مردم ]مانند [یک پدر مهربان و بالاتر از یک پدر مهربان بود.» (5)
بنابراین، افراد مخلص و ایثارگر به خوبی واقفند که رکن اصلی نظام جمهوری اسلامی و پشتیبان واقعی آن، مردم هستند و این امر با مهرورزی، مردم داری و خدمت به آنها میسر و عملی می شود. لذا در سیره تبلیغی و منش اخلاقی پیامبراکرم(ص) جلوه های مهرورزی و محبت و مردم داری، بیش از هر چیز هویدا بود. او بذر محبت و عشق را در دل مردم می کاشت و اعتماد و حکومت بر دلهای مردم را درو می کرد. مقام معظم رهبری در این باره می فرماید: «وقتی پیغمبر ما حکومت تشکیل داد، مردم به او عشق می ورزیدند، وقتی ابوسفیان در شب قبل از فتح مکه به وسیله عباس - عموی پیغمبر - آهسته و مخفیانه، در اردوگاه مسلمین گردش کرد، و هنگام صبح دید که مردم آب وضوی پیغمبر را از یکدیگر می ربایند و به سر و صورتشان می ریزند، به عباس گفت: عجبا، من کسری و قیصر، پادشاه ایران و امپراطور روم، را دیدم، اما شوکتی را که برادرزاده تو دارد، در هیچ کدام از آنها ندیدم، آنها به زور و با سر نیزه بر مردم حکومت می کردند، اما این ]رسول خدا [بر دلهای مردم حکومت می کند، عواطف مردم را دارد، ایمان مردم را دارد، و عشق مردم متوجه به اوست.» (6)
این راهبرد پیامبراکرم(ص) که میوه محبت و عشق ورزی به مردم سریع الحصول تر و سهل الوصول تر از هر میوه ای است، در کلیه مراحل دعوت او به کار بسته شد و نتایج مطلوبی به بار آورد به طوری که او را یک سخن، «پیامبر رحمت» لقب دادند. (7)

پی نوشت
1- فتح/49
2- مصطفی دلشاد تهرانی، «سیره نبوی»، دفتر دوم، ص 32
3- صحیفه نور، ج 19، ص 239
4- همان، ج 17، ص 70
5- همان، ج 8، ص 277
6- سخنرانی 15/1/1371
7- انبیاء/ 107

مهرورزی به انسانها تابعی از محبت به خداوند بزرگ

mehrvarzy — Thu, 19 Apr 2007 13:41:18 GMT

اسلام از جهان یک بنای متکامل متوازن قائم براساس عدل و رحمت و محبت الهی به مخلوقات ترسیم نموده است محبت و مهرورزی به انسانها تابعی از محبت به خداوند بزرگ است . محبت و مهرورزی به انسانها و خدمت به خلق خدا نوعی عبادت و در مسیر دوستی پروردگار است. پایه و اساس همه نظامات اسلامی تقوا، پرهیزکاری و عبودیت حضرت حق است که تضمین کننده حرکت انسان در مسیر ضوابط و مقررات شرعی است و از جمله مهمترین ابزارهای رسیدن به تقوا، روزه و رمضان و اعمال مختلف این ماه است که تمرین تقوا است، هم مهرورزی به انسانها و هم برنامه کامل تربیتی برای حرکت انسان در مسیر رشد و تعالی معنوی، کنترل غرایز سرکش و تقویت بنیه های ایمانی.

در وصف محبت و مهرورزی

mehrvarzy — Thu, 19 Apr 2007 13:40:18 GMT

نظام کائنات بر محور مهر ومحبت سیر می کند .اگر عشق و مهر و محبت نبود ، نه طلوعی بود و نه غروبی نه بهاری بود و نه شکفتن گلها دیده می شد و نه نغمه های شور اگیز بلبلان شنیده می شد نه کوهساری بود و نه آبشاری ، نه امواج غلتان دریاها به چشم می خورد و نه ستارگان زیبا و چشم نواز آسمان ها چشمک می زدند . (دفتر زندگی با کلمه عشق و محبت آغاز شد و جلوه های گوناگون جمال و کمال در کل هستی پدید آمد) پس آغاز و سرانجام زندگی . هستی از مهر و محبت آکنده است و آنان که از عشق خبری ندارند نامشان در دفتر و جریده انسان ثبت و ضبط نمی شود

احادیثی در باب محبت و مهرورزی

mehrvarzy — Thu, 19 Apr 2007 13:40:18 GMT

از رسول خدا( صلی الله علیه و آله) روایت شده است که خداى عزّوجلّ مى‏فرماید :
« حَقَّتْ مَحَبَّتِى لِلْمُتَحَابِّینَ فِىَّ وَحَقَّتْ مَحَبَّتِى لِلْمُتَزَاوِرِینَ فِىَّ » .
« مهر و محبتم سزوار کسانى است که به یکدیگر به خاطر من مهر مى‏ورزند و عشق و محبتم شایسته کسانى است که براى من به دیدار یکدیگر مى‏روند . »
پیامبر اعظم:«ادبوا اولادکم علی حبی و حب اهل بیتی والقرآن‏»
فرزندانتان را با محبت من و محبت‏خاندان من و محبت قرآن تربیت وتادیب کنید.

علی (ع) اساس و محور عقل و خرد را دوستی میداند.
امام باقر(علیه السلام): «الدین هوالحب والحب هوالدین‏».
دین همان محبت است و محبت همان دین است.

امام باقر(علیه السلام): خدا بر خویش مهرورزی را لازم کرده و رحمت او بر خشمش پیشی جسته و از روی راستی و درستی به انجام رسیده، پس چنان نیست که خداوند به بندگان خشم آغاز کند پیش از آنکه آنان او را به خشم آورند.

امام صادق‏(علیه السلام): «الحب فرع المعرفة‏».
محبت، فرع و شاخه شناخت است.

امام کاظم علیه السلام : مهرورزی و دوستی با مردم ، نصف عقل است .

امام کاظم (علیه السلام): « إنَّ أَهْلَ الاْءَرْضِ لَمَرْحُوُونَ مَا تَحَابُّوا وَأَدُّوا الاْءَمَانَةَ وَعَمِلُوا بِالحَقِّ »
بى‏تردید اهل زمین مورد مهر و رحمت‏اند چون به یکدیگر محبّت ورزند و امانت را به صاحبش برگردانند و حق را در همه زمینه‏ها به کار بندند

مهر و جبران خلیل جبران

mehrvarzy — Thu, 19 Apr 2007 13:38:18 GMT

هنر مهر ورزیدن بزرگ ترین هدیه خداوند به بشر است ، هدیه ای که هرگز از برکت یافته ای که مهر می ورزد ، باز پس گرفته نمی شود.
دادگر به دل مردمان نردیک است و کسی که مهر می ورزد به دل خداوند.
مهری که به آفریدگان خدا می ورزیم، از هر برتری که کنج ویرانه ها پنهان سازیم والاتر است.
تنها با مهر ورزیدن و کار کردن با بهترین بخش هستی مان است که می توانیم به زندگی روزانه خود معنا بخشیم.
درد مهرورزی ، نو آوری و مسئولیتی شادمانی آور را نیز می بخشد.
می گویند کسی که خود را بشناسد، همه ی مردم را می شناسد ، اما من به شما می گویم کسی که مردم را دوست داشته باشد، درباره ی خویش نبز بسی چیز ها خواهد آموخت.
نیک بختی انسان ها از دل حساس زنان سر چشمه می گیرد و در گهواره شریف مادران است که که مهر مردان زاده می شود.
زبان زندگی که گنگ شد ، عشق را زبان آور می بینیم و تاریکی که همه چیز را پوشاند، مهر را چون ستونی از نور احساس می کنیم.

برگرفته از :کتاب صدای سخن عشق

محبت مربی به کودکان

mehrvarzy — Sun, 08 Apr 2007 08:09:18 GMT

نخستین لبخندی که بر لبان کودک نقش می بندد و چهره اش را شکوفا می کند به زیباترین بیان احساس مهر طلبی و محبت پذیری او را متبلور می سازد . همه انسانها اعم از کوچک و بزرگ محبت پذیر و مهر طلبند . چرا که محبت پذیری و مهر طلبی در انسان امری فطری و پایدار است . به سخن دیگر قانون حاکم بر نفسانیات انسان به ویژه خردسالان و کوچکترها به گونه ای است که همواره تشویق پذیر و تنبیه گریز محبت پذیر و خشم ستیز و سرانجام مهرطلب و قهرگریزند .بچه ها دوست دارندپیوسته رفتارشان مورد توجه تائید و تشویق دیگران به خصوص الگوهای محبوبشان قرار گیرد . بچه های دبستانی بیش از دیگران به رفتار محبت آمیز و توجه مستمر معلمان خود نیاز دارند . چشمان پاک و معصوم کودکان دوره ابتدایی در انتظار تلاقی با نگاه پر مهر معلم هستند .نگاه پر مهر و خریدار معلم آهنگ کلام بیان شیرین و جذاب معلم اولین و پایدارترین درس محبت و طبیعی ترین پاسخ به فطری ترین نیاز کودکان است و بهترین درس ها آن است که پاسخگوی نیازهای اساسی روانی شناختی و اجتماعی کودکان و نوجوانان باشد .نوجوانان دوره راهنمایی و دبیرستان نیز به نگاه مهربان و کلام دلنشین معلمان محبوب و مطلوب خود محتاجند . دوستی و دوست داشتن در میان این گروه سنی معنا و مفهوم پررونقی دارد . نوجوانان و جوانان بیش از دیگران دلباخته دوستی دوستان خویشند و خوشا به حال معلمی که در کلاس درس بچه های دوره راهنمایی و دبیرستانی هم معلم مطلوب است و هم دوستی محبوب . بچه ها به معلمان محبوب خود توجه بیشتری دارند و از معلمان محبوب خویش زودتر و بهتر یاد می گیرند . نکته مهم این که بچ ها از معلمان محبوب خود چیزی فراتر از برنامه های درسی یعنی چگونه بودن و چگونه زیستن را می آموزند . جلب توجه و ایجاد آمادگی ذهنی و روانی و نگرشی مثبت و مولد در یکایک دانش آموزان ـ که مطلوب ترین بستر و انگیزه ی تلاش برای پدیدآیی رفتارهای متعالی است ـ مهمترین و حساس ترین وظیفه ورسالت معلمان مهربان صبور و دور اندیش است و این امر مهم صورت نمی گیرد مگر با نگاه پر عاطفه و کلام پر مهر و رفتار محبت آمیز معلم .به بیان دیگر ایجاد یا تقویت اشتهای یادگیری در کودکان ونوجوانان به ویژه دانش آموزان دبیرستانی کاری است فوق العاده مهم که مستلزم نقش فعال معلم در ایجاد تغییرات مثبت در حوزه ی شناختی و عاطفی شاگردان و پدیدآیی تحول و پویایی شخصیت در ایشان اشت و این بهترین سرآغاز برای آموختن و یادگیری است .

نقش محبت و مهرورزی در تعليم و تربيت

mehrvarzy — Sun, 08 Apr 2007 08:08:18 GMT

تربيت واقعي و صحيح با يك كلمه كه همان " عشق " است آغاز مي شود . عشق و نشانه هاي مربوط به آن از چنان اهميتي برخوردار است كه بدون ذخاير و گنجينه هاي نهفته ي آدمي ظاهر و آشكار نمي شود . "محبت" و "مهرورزي" در زندگي همه ي ما به خصوص كودكان و نوجوانان نقش اساسي دارد . محبت قانوني است كه سلامت و سعادت و شادماني و هماهنگي و همه گونه كاميابي را براي آدمي به ارمغان مي آورد ؛ به شرط آنكه بدانيم چگونه و به چه اندازه از اين اكسير حيات استفاده شود تا ازافراط وتفريط كه هر يك عوارض نامطلوبي درتربيت دارند پيش گيري شود . اگر كسي احساس كند كه دردل و قلب ديگري جاي دارد ، به راحتي نمي تواند از او دل بكند و آنچه بيش از همه انسانها را به يكديگر پيوند مي زند همين جايگاه ها است . پيوندي قوي تر از محبت نمي تواند انسانها را به يكديگر نزديك سازد . پيوند ناشي از محبت ، پيوندي است كه به سادگي گسسته نمي شود . هر چه پيوند عاطفي بين مربي و متربي محكم تر باشد ، صداقت و يكرنگي و صفاي بيشتري بين آنها رواج خواهد يافت ونادرستي وناراستي و تقلب كمتري دربين آنها مشاهده خواهد شد.معلم واقعي كسي است كه محبت فراگيران را به صورت عميق در دل داشته باشد و آنان را همچون فرزندان خود دوست داشته بدارد . بسياري از رفتارهاي ناهنجار فراگيران را كه معلول شرايط نامساعد خانواده و يا اطرافيان اوست با محبت و صبر و حوصله مي توان درمان كرد . معلم بايد با صبر و حوصله به سراغ او رود و بي آنكه محبت او شكل ترحم به خود بگيرد مي تواند قلب او را تسخير كرده و با نيروي معجزه آساي مهر و محبت بيماري روحي و رواني او را درمان كند .
معلمان بايد در اين زمينه به نكات زير توجه نمايند :
v    تشخيص كودكاني كه در خانواده از محبت لازم برخوردار نبوده اند و برقراري رفتار محبت آميز با آنان به شيوه اي طبيعي
v    سعي بر تغيير نگرش و رفتارهاي نامناسب كودكان محروم از محبت ، با تشخيص استعدادها توانايي ها ورغبتهاي آنان وترغيب وتشويقشان به انجام فعاليت هاي سازنده
v    تشويق وترغيب دانش آموزان در برقراري روابط صميمانه و محبت آميز با يكديگر
v    خودداري از تبعيض و يا افراط در تشويق عده اي خاص از دانش آموزان ؛ خصوصاَ در حضور دانش آموزان ديگر
v    مورد خطاب قرار دادن نام دانش آموزان همراه با محبت و توأم با احترام .
v    گوش دادن به سخنان دانش آموزان با مهرباني و حوصله در هنگام صحبت كردن و يا سؤال پرسيدن .
v    برخورد محبت آميزتر با دانش آموزان در محيط بيرون از مدرسه .
v    اظهار محبت و همدردي از جانب مربيان در مواقعي كه براي دانش آموز و يا خانواده اش حادثه يا آسيبي پيش مي آيد .

جایگاه محبت و مهرورزی در اسلام

mehrvarzy — Sun, 08 Apr 2007 08:07:18 GMT

گرچه استفاده از قدرت، ميتواند ما را به هدف برساند، ولي بهره گيري از *محبت* و *عشق*
و ايجاد جاذبه و کشش قلبي، اهرمي قويتر است وانگيزههاي ماندگارتري ايجاد ميکند. در روايات نيز آمده است: «محبت ودوست داشتن برتر از ترس و بيم است.» (2) .
نوع رابطه ما با اهل السلام، بر چه مبنايي است و بر چه مبنايي بايدباشد؟ آيا مثل رابطه ملت و حاکم و مردم و رهبر است؟يا رابطه علمي ميان شاگرد و استاد؟ يا رابطه «محبت» و «مودت» و پيوند قلبي و دروني است، که همکارسازتر، و هم بادوامتر و ريشهدارتر است؟ خللپذير بود هر بنا که ميبيني مگر بناي محبت که خالي از خلل است.
قرآن کريم روي اين رابطه تاکيد دارد و «مودت السلام» را اجررسالت پيامبرصلي الله عليه وآله معرفي ميکند:
«قل لا اسئلکم عليه اجرا الا المودة في القربي» (3) .
بگو: من بر انجام رسالت، از شما مزدي نميخواهم، مگر دوستي ومحبت درباره نزديکانم.
در روايات متعددي «مودة في القربي» به محبت و مودت اهل بيت وخاندان پيامبر تفسير شده است. بالاترين محبت هم محبتي است که خدابه آن سفارش کرده باشد و صاحبان اين محبت را نيز دوستبدارد.
در روايات هم، مودت و ولايت، به عنوان يک «فرض الهي» و ملاکقبول اعمال و عبادات به حساب آمده است. (4) .

تولاي شما فرض خداي است قبول و رد آن مرز جدايي است
هر آن کس را که در دين رسول است ولايت، مهر و امضاي قبول است
ديانتبي شما کامل نگردد بجز با عشقتان دل، دل نگردد (5)
اهل سنت هم طبق احاديثشان اين نکته را قبول دارند و در شعرشافعي چنين آمده است:
يا اهل رسول الله حبکم فرض من الله في القرآن انزله
کفاکم من عظيم القدر انکم من لم يصل عليکم لا صلاة له (6)
اي خاندان پيامبر خدا! حب شما فريضهاي استخدايي که خداوند درقرآن آورده است، براي افتخار بزرگ شما همين بس که هر کس (در نماز)بر شما صلوات و درود نفرستد، نمازش درست نيست و نماز ندارد.
از آنجا که اين پيوند دروني، هم بيمه کننده دوستدار اهل در مقابلانحرافها و لغزشهاست، هم هدايتگر امتبه سرچشمه زلال دين است،رسول خداصلي الله عليه وآله فرموده است که مردم را دوستدار اهل بار آوريد و برمبناي اين محبت، تربيت کنيد:
«ادبوا اولادکم علي حبي و حب اهل بيتي والقرآن». (7) .
فرزندانتان را با محبت من و محبتخاندان من و محبت قرآن تربيت وتاديب کنيد.
امام صادق عليه السلام نيز فرموده است:
«رحم الله عبدا حببنا الي الناس ولم يبغضنا اليهم». (8) . خدا رحمت کند کسي را که ما را محبوب مردم سازد و ما را در نظر مردممبغوض و منفور نسازد.
نيز از سخنان آن حضرت در توصيه به مسلمانان است:
«احبونا الي الناس و لا تبغضونا اليهم، جروا الينا کل مودةوادفعوا عنا کل قبيح». (9) .
ما را در نظر مردم محبوب سازيد و در نظرشان ما را منفور نگردانيد، هرمودت و دوستي را به طرف ما بکشيد و هر زشتي را از ما دور سازيد.
هر چه محبت و دلباختگي و ارتباط قلبي بيشتر باشد، تبعيت وهمرنگي و همراهي و همدلي هم بيشتر خواهد شد. نقش عشق و محبتدر ايجاد همساني و همفکري و همراهي و همسويي بسيار عظيم است ومردم پيوسته از چهرههاي محبوبشان الگو و سرمشق ميگيرند. ايمانعاطفي به رهبري حتي در اطاعتسياسي و اجتماعي هم تاثير میگذارد وزمینهساز تبعیتی عاشقانه میشود، نه صرفا تشکیلاتی و رسمی. از این رو، ارتباط شیعه با اهل بیت را علاوه بر جنبههای اعتقادی برمبنای علمی و احادیث و منابع دینی، باید عاطفی و روحی و احساسی قرارداد و «آگاهی عقلی» را با «عاطفه قلبی» در هم آمیخت و عقل و عشق رابا هم پیوند زد. همچنانکه در آموزش هم، اگر معلم، بیش از رابطه علمی،رابطه قلبی و زمزمه محبت و مودت باشد «جمعه به مکتب آورد طفلگریزپای را»، در ارتباطهای ولایی با ائمه نیز دل، قلمرو فرمانروایی آنان میگردد.
در این صورت، میان «شناخت»، «عشق» و «پیروی»، رابطهایمستحکم پدید میآید و «معرفت»، محبت میآورد و محبت، «ولایت وتبعیت». در حدیثی رسول اکرمصلی الله علیه وآله به این سه عنصر و نقش آن در سعادتانسان اشاره فرموده است:
«معرفة آل محمد برائة منالنار و حب آل محمد جواز علیالصراط والولایة لآل محمد امان من العذاب». (10) .
معرفت و شناخت آل محمد، برائت و نجات از دوزخ است و «محبت» آلمحمد، جواز عبور از صراط است و «ولایت» نسبتبه آل محمد، امان ازعذاب است.
این رابطه را میتوان چنین ترسیم کرد:
معرفت محبت اطاعت.
در حدیث امام صادقعلیه السلام نیز آمده است: الحب فرع المعرفة. (11) .
محبت، فرع و شاخه شناخت است.

در سیره پیامبر اکرم نیز آمده است که هر کس با او از روی معرفت وشناخت، رفاقت و نشست و برخاست میکرد، محبت او در دلش میافتاد. (12) .
این نشاندهنده تاثیر معرفت در پیدایش محبت است.
ایجاد محبت و عشق را باید از مراحل ساده و بسیط و عاطفی شروعکرد و در مراحل بعدی با بصیرت و ناختبیشتر، آن را تعمیق داد، تا آنجاکه «حب»، جزء سرشت انسان گردد و «محبت اهل بیت»، جزء دین یکمسلمان و شیعه درآید، امام صادقعلیه السلام فرمود: «هل الدین الاالحب»؟ (13) آیادین جز محبت است؟ و امام باقرعلیه السلام فرمود: «الدین هوالحب والحب هوالدین». (14) .
دین همان محبت است و محبت همان دین است.
روشن است که محبت راستین به عمل و تبعیت هم میانجامد و ازعصیان و تخلف دور میسازد. (15) .
برای این کار، باید زمینههای روحی و آمادگیهای قبلی افراد را در نظرگرفت، وگرنه محبت اهل بیتبه دلهای غیر مستعد و غیر آمادهنمیچسبد، آنچنان که کاشی به دیوار کاهگلی نمیچسبد. گاهی هم بایدموانع را زدود، همچنانکه در لحیمکاری، ابتدا با سنباده و مواد دیگر،چربیها، آلودگیها و جرمها را از محل میزدایند، تا لحیم، بچسبد و جوش بخورد

مهرورزی با کودکان

mehrvarzy — Sun, 08 Apr 2007 08:03:18 GMT

محبت و مهرورزی یکی از نیازهای طبیعی و اساسی انسان است .کودک خردسال می خواهداو را درآغوش گرفته این سو و آنسو ببرند . وی مایل است با کسی بازی کند و کسی او را دوست بدارد و با او حرف بزند . اینها همه احتیاجاتی است که باید ارضا شود .
تحقیقات روانشناختی نشان داده است که پس از پایان سال اول زندگی کودک حضور کسی که همدم او باشد و در بازی هایش شرکت فعال داشته باشد ، به رشد روانی او کمک می کند . وقتی کودک در اغلب اوقات تنها و دور از تماس اجتماعی و برخورد محبت آمیز باشد ، رشد او کندتر می شود و ناهنجاری های روانی برای او پدید می آید . جدا کردن نابهنگام طفل از مادر و نتیجه آن یعنی احساس کمبود محبت ، تحول رفتار را یا به عقب می اندازد یا آن را مختل می سازد . هر چه کودک رشد می کند و بزرگتر می شود همچنان به محبت و مهرورزی نیازمند است . به ویژه در دوران بلوغ که احساس مهرورزی و ابراز محبت به دیگران در او شدیدتر می شود و حتما باید در خانه ، مدرسه و اجتماع گرمی و محبت ببیند تا شخصیت او بهنجار بماند . براین اساس ، بر والدین و معلمان ومربیان لازم است روش مهرورزی را نصب العین خود قرار دهند و از این طریق تربیت فرزند و متربی خویش را آسان گردانند و چه بهتر این که با زبان نیز مهر و محبت خویش را ابراز کنند ؛ زیرا به زبان آوردن مهر مایه ی تحکیم پیوند تربیتی حفظ این پیوند لازمه و زمینه تاثیر گذاری مربی در متربی است . مولوی شیوه مهرورزی و محبت را شیوه ای نافذ و ثمر بخش دانسته است که آدمی را از درون دگرگون می سازد و مربی با مهرورزی می تواند متربی را دلبسته خویش گرداند و زمینه تربیت پذیری او را هموار نماید و از این طریق اعتماد متربی را جلب کند تا او همه رازهای درون خود را با مربی باز گوید . مهرورزی آدمی را آماده می سازد که به تکالیف شاق تن در دهد .

اینک برخی از اشعار مولوی را در مورد محبت و مهرورزی در پی می آوریم :

از محبت تلخها شیرین شود از محبت مسها زرین شود

از محبت دردها صافی شود از محبت دردها شافی شود

از محبت مرده زنده می کنند از محبت شاه بنده می کنند

این محبت هم نتیجه دانش است کی گزافه بر چنین تختی نشست

مولوی تنها به نقش وثیق و عمیق محبت در دلبسته کردن دیگران و بنده نمودن آنان اکتفا نکرده بلکه رابطه متربی را با مربی رابطه جزء و کل دانسته است که با بریده شدن جزء از کل دیگر حیاتی برای جزء باقی نمی ماند :

گفت پیغمبر: شما را ای مهان چون پدر هستم شفیق و مهربان

زان سبب که جمله اجزای مفید جزو را از کل چرا برمی کنید

جزو از کل فطع شد بیکار شد عضو از تن قطع شد مردار شد

کتاب آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت صفحه ۲۳۸

لَّمُون و لمن تتعلَّمُون منه »نسبت به کسي که به وي علم مي آموزيد و يا از او علم فرا مي گيريد ، نرم و ملايم باشيد.(20) بر اين اساس ، مهر ورزي نسبت به فرا گيران از روش هاي تعليماتي پيامبر اکرم (ص) است و بايد در اجراي فرايند تعليم و تربيت در جوامع اسلامي مورد توجه قرار گيرد.

مهرورزی در اسلام

mehrvarzy — Sun, 08 Apr 2007 08:02:18 GMT

راز پیشرفت اسلام در مهرورزی پیامبر اکرم (ص) به مردم نهفته است : « فبما رحمة من الله لنت لهم و لو کنت فظا غلیظ القلب لانفضوا من حولک» : پس به برکت رحمت الهی با مردم نرمخو و پرمهر شدی و اگر تند خو و سخت دل بودی قطعا از پیرامون تو پراکنده می شدند . (آل عمران ۱۵۹)باری مهرورزی پیامبر اسلام (ص) به مردم موجب هدایت کسانی شد که هرگز امیدی به هدایت آنها نمی رفت و از این طریق آنچنان هدایت شدگان به مربی بزرگ بشر دلبسته شده بودند که حاضر نشدند اسلام را تنها بگذارند . بلکه با تمام وجود برای هر نوع فداکاری در راه آن آماده شدند و در حقیقت با این روش از انسانهای عهد جاهلیت با آن ویژگیها انسانهایی رئوف دریادل و پارسا ساخته شد . باری مربی بزرگ ملک و ملکوت اساس دعوت و کار خود را بر مهرورزی و محبت قرار داده بود و به آن نیز فرمان می داد که « احبوا الصبیان و ارحموا هم » : کودکان را دوست بدارید و به آنان مهر ورزید . ( وسائل الشیعه ج ۱۵ ص۲۰۱)امام صادق نیز توصیه گرانقدری در این زمینه به بشر داد که « اذا احببت رجلا فاخبره بذلک فانه اثبت للمودة بینکما » : اگر محبت کسی را در دل داری به او بگو دوستت دارم زیرا ابراز مهر موجب می شود دوستی شما استوارتر گردد . اندیشمندان اسلامی نیز با تبعیت از رسول گرامی (ص) شیوه اساسی خویش را در تعلیم و تربیت بر مهرورزی و محبت استوار ساخته اند . شهید ثانی در کتاب منیة المرید ویژگی مربی و معلم خوب را مهرورزی به متربیان و اخلاق خوش و نرمی در گفتار دانسته و با استناد به آیات قرآن در روایات نتیجه می گیرد که هر معلم و مربی باید اخلاق خویش را در ارتباط با همه افراد به ویژه متربیان نیکو گرداند و با لطف و محبت با آنان رفتار کند و چون با متربیان مواجه می شود با خوشرویی وروی گشاده و شادمانی برخورد نماید و مهرورزی و محبت و شفقت خویش را به آنان ابراز کند . البته معلم و مربی همچون طبیب حاذق باید شرایط و موقعیتها را در نظر گیرد و نوع رفتار و راه و روش تربیتی خود را با توجه به آن شرایط و موقعیتها انتخاب نماید .شیخ اشراق نیز محبت و مهرورزی را زاییده علم و معرفت دانسته و شرط وصول به کمال را گذشتن از این نردبان قلمداد کرده است .برگرفته از کتاب آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن جلد دوم نویسندگان محمد بهشتی و مهدی ابو جعفری و علی نقی فقیهی زیر نظر حجة الاسلام علیرضا اعرافی پژوهشکده حوزه و دانشگاه صفحه ۲۳۹